De metro rijdt nu al bijna 50 jaar onder Amsterdam. Maar de bouw ervan was niet eenvoudig. De bewoners van de Amsterdamse binnenstad kwamen in opstand tegen de nieuwe metro. Van een groots project naar een onderwerp waar niet meer over gepraat mocht worden: de Amsterdamse metro.
Luister »Op zijn achtste schreef hij al Latijnse gedichten, op zijn vijftiende promoveerde hij aan de universiteit. De Franse koning noemde hem “het mirakel van Holland”. Maar Hugo de Groot is in Nederland vooral bekend om iets anders: zijn spectaculaire ontsnapping uit een kasteel, verstopt in een kist vol boeken. Wat hij daarna deed, is misschien nog wel indrukwekkender. Zijn ideeën over oorlog, vrede en de vrijheid van de zee vormen tot op de dag van vandaag de basis van het internationaal recht.
Luister »Op 1 april 2001 trouwden in Amsterdam voor het eerst mensen van hetzelfde geslacht. Precies om middernacht, op het moment dat de nieuwe wet inging, gaven vier stellen elkaar het jawoord. Nederland was het eerste land ter wereld waar dat mogelijk was. Maar hoe is het zover gekomen? De weg naar het homohuwelijk was lang en niet altijd gemakkelijk geweest.
Luister »Stel je voor: je bent een jongere in de jaren 90. Je hebt een kaal hoofd, een felgekleurd trainingsjack aan en gaat op stap in Rotterdam. Duizenden mensen wachten daar op jou, allemaal hetzelfde gekleed, allemaal klaar om te dansen op keihard bonkende muziek. Dit is het leven van een gabber in de jaren 90. Hoe ontstond deze unieke Nederlandse jongerencultuur, wie waren die gabbers eigenlijk en waarom verdween de hele beweging zo snel weer?
Luister »Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder. Dat zong de iconische Nederlandse zanger Ramses Shaffy in 1971. Heel veel mensen voelden zich aangesproken door de zanger. Want Shaffy weet hoe het voelt om je nergens echt thuis te voelen. Hij was geboren in Frankrijk, groeide op in een Nederlands pleeggezin en werd beroemd in Amsterdam. Wie was deze flamboyante Amsterdammer, en waarom raken zijn liedjes nog steeds zo veel mensen?
Luister »Dit is de tweede aflevering over Vincent van Gogh. Vincent is 27 jaar en heeft besloten om kunstenaar te worden. Schilderen is het nieuwe doel in Vincents leven. Maar het is niet eenvoudig. Hij woont op verschillende plekken, heeft weinig geld en worstelt met zijn mentale gezondheid. Toch maakt hij schilderij na schilderij, en ontwikkelt hij een eigen stijl vol kleur en energie. Vincents eigen brieven geven het mooiste beeld van zijn ideeën en ontwikkeling. Daarom gebruiken we die deze aflevering om het werk van Vincent van Gogh beter te leren kennen.
Luister »Iedereen kent Van Gogh: hij is een van de bekendste schilders ter wereld. Je denkt waarschijnlijk aan zijn Zonnebloemen, de Sterrennacht of natuurlijk aan zijn oor. Dat hij maar een paar kunstwerken verkocht heeft in zijn leven. Dat klopt allemaal, maar dat is niet het hele verhaal. Van Gogh had een tragisch leven. Hij werd pas kunstenaar op zijn 27ste, tot zijn dood tien jaar later. Hoe werd deze jongen uit Brabant de wereldberoemde schilder die we kennen? In deze eerste aflevering over Van Gogh kijken we naar het eerste deel van zijn leven. Naar zijn jeugd en zoektocht naar zijn plek in de wereld.
Luister »In het zuidwesten van Nederland, op de grens van de provincies Zuid-Holland en Brabant, ligt een bijzonder natuurgebied: de Biesbosch. Het gebied is eeuwen geleden ontstaan na een grote natuurramp. Het heeft sindsdien vele bewoners gehad: middeleeuwse boeren, verzetsstrijders maar ook brandnetels en bevers. We nemen een kijkje in de Biesbosch!
Luister »Wonen is een grondrecht in Nederland, iedereen heeft recht op een dak boven zijn hoofd. Een goed dak, dat niet lekt en niet op beschimmelde muren staat. Het is de taak van de overheid om te zorgen dat er genoeg woningen zijn, die van goede kwaliteit zijn en in een buurt staan waar het fijn is om te wonen. Aan het begin van de twintigste eeuw was dat nog heel anders. We gaan deze aflevering kijken hoe de overheid is gaan zorgen voor goede huizen voor de bevolking. Zoals we dat in het Nederlands noemen: volkshuisvesting.
Luister »De officiële taal van Nederland is Nederlands. Maar wist je dat er nog een erkende taal in Nederland bestaat? In de provincie Friesland is het Fries de tweede officiële taal. Friese kinderen leren Fries op school en Friese journalisten spreken Fries. Maar Fries is niet altijd een officiële taal geweest. Hoewel er al eeuwenlang Fries wordt gesproken, erkent de Nederlandse overheid het Fries pas sinds 1956 als een officiële taal. In deze aflevering kom je erachter waarom deze erkenning pas in de jaren 50 lukte.
Luister »De grootste zeeheld in de geschiedenis van Nederland was Michiel de Ruyter. Als admiraal bedacht en leidde hij de strategieën om vijandelijke schepen te verslaan. Dankzij zijn moed en slimheid kon Nederland meerdere keren op belangrijke momenten overwinningen behalen. Mede daardoor bleef het land bestaan als onafhankelijke Republiek.
Luister »De Soldaat van Oranje: iemand met deze naam moet wel iets heel bijzonders hebben gedaan. Deze titel hoort bij verzetsheld Erik Hazelhoff Roelfzema. In de Tweede Wereldoorlog heeft hij heldhaftig verzetswerk gedaan, waarmee hij na de oorlog bekend is geworden.
Over het leven van de Soldaat van Oranje zijn boeken, films en musicals gemaakt. Vandaag kijken we naar het leven van deze echte avonturier. Is het eigenlijk terecht dat we hem zien als de held van het Nederlandse verzet in de Tweede Wereldoorlog?
Normaal introduceer ik mijzelf niet met mijn volledige naam in deze podcast, maar aangezien ik het in deze aflevering over achternamen ga hebben, leek het gepast om het deze keer wel te doen. In deze aflevering ga ik het namelijk hebben over achternamen in Nederland en Vlaanderen. Misschien heb je al eens nagedacht over waar mijn achternaam vandaan komt, dat zal na het luisteren van deze aflevering zeker duidelijk zijn.
Luister »Sociale media is voor veel mensen een onmisbaar deel van hun leven geworden. In de aflevering van vandaag gaan we terug naar eenvoudigere tijden, naar het begin van deze eeuw. Niemand kende Facebook nog in Nederland. Nederlanders zaten toen op een ander sociaal medium: Hyves. Op het hoogtepunt zat tweederde van de Nederlanders op de site. Maar even snel als de site opkwam, verdween het weer. Tien jaar geleden stopte de sociale mediasite ermee en werd het onderdeel van de Nederlandse digitale geschiedenis.
Luister »Stel je voor: je bent een zelfstandig, eigenwijze vrouw, wat ouder en kinderloos. Je gebruikt kruiden voor genezende thee, je geeft duidelijk je mening of je hebt zo nu en dan discussies met je buren. Nu zouden dat heel veel vrouwen kunnen zijn, maar in de 16e en 17e eeuw zou je zomaar kunnen worden beschuldigd van hekserij. Je dorpsgenoten dachten dat je een verbond had met de duivel. In het ergste geval werd je verbrand op de brandstapel. Dit gebeurt gelukkig al lang niet meer, maar we gebruiken nog steeds het woord heks als scheldwoord. Waarom werden mensen als heks veroordeeld en merken we daar nu nog iets van?
Luister »In de zomer van 1965 in Amsterdam kwam een klein groepje jonge, anarchistische mensen bij elkaar. Er werd die dag een protestgroep opgericht met de naam Provo. Met acties en protesten daagde Provo de autoriteiten uit. Ze provoceerde hen, ze waren ongehoorzaam. De groep protesteerde tegen de maatschappij: tegen de consumptiemaatschappij, tegen de gevestigde orde, tegen de conservatieve gedragsregels in die tijd. Ook al heeft de beweging maar kort bestaan, het heeft veel invloed gehad op de maatschappij in de jaren 60.
Luister »Reinaert de Vos: Een verhaal van 750 jaar oud dat gaat over een pratende en lopende vos, en vol staat met bedrog en geweld. Het is een echte klassieker uit de middeleeuwen, en saai is dit verhaal zeker niet. Het wordt nog steeds veel op middelbare scholen in Nederland en Vlaanderen gelezen. Ook al is het verhaal eeuwenoud, de slimme streken van Reinaert zijn tijdloos.
Luister »Wist je dat je in Nederland heerlijk kunt zonnen op een prachtig wit strand met palmbomen? Ja, deze plek bestaat echt! In de Cariben liggen namelijk 6 eilanden die onderdeel zijn van het Koninkrijk der Nederlanden. Je zal dus wel bijna naar de andere kant van de wereld moeten gaan om er te komen, de afstand tussen het Europese Nederland en het Caribische Nederland is bijna 8000 kilometer. We gaan naar de Cariben en kijken naar de geschiedenis en cultuur van deze plek en de band met het Europese Nederland.
Luister »Het was vies, zwaar en gevaarlijk om te werken in de mijnen. Toch waren de Limburgse mijnwerkers trots op hun werk. Maar in het jaar 1965 werd aangekondigd dat de mijnen zouden sluiten. In één keer werden meer dan tienduizend Limburgers werkloos. Nu merk je weinig meer van het feit dat er iedere dag duizenden mannen diep onder de grond aan het werk waren. Maar de mijnen zijn een belangrijk onderdeel van de Limburgse geschiedenis en die van Nederland.
Luister »Ook al is Nederland een klein en dichtbevolkt land, is er genoeg mooie en bijzondere natuur te vinden. Miljoenen Nederlanders genieten van de verschillende landschappen die we hebben: de duinen aan de kust, moerasgebieden met bijzondere vogels en bosrijke gebieden. In deze aflevering vertel ik over natuur in Nederland: over de bijzondere gebieden en dieren, maar ook de problemen die er zijn.
Luister »Veel mensen denken dat Aletta Jacobs de eerste vrouw was die in Nederland studeerde aan een universiteit, maar dat klopt niet. Die eer is voor Anna Maria van Schurman, die al vele jaren voor Jacobs colleges volgde aan de Universiteit van Utrecht. In een tijd waarin de universiteit eigenlijk alleen toegankelijk was voor mannen. Reden genoeg om eens te kijken naar het leven van deze briljante vrouw!
Luister »Het jaar 1568 is een van de belangrijkste jaartallen in de Nederlandse geschiedenis. Dat jaar breekt de oorlog uit die de toekomst van het land zal bepalen. Tachtig jaar lang vecht Nederland onder leiding van Willem van Oranje voor onafhankelijkheid, tegen de Spanjaarden. Dit is het verhaal over geloof, politiek en de strijd voor vrijheid. Vandaag gaat het over de Tachtigjarige Oorlog.
Luister »Het jaar 1568 is een van de belangrijkste jaartallen in de Nederlandse geschiedenis. Dat jaar breekt de oorlog uit die de toekomst van het land zal bepalen. Tachtig jaar lang vecht Nederland onder leiding van Willem van Oranje voor onafhankelijkheid, tegen de Spanjaarden. Dit is het verhaal over geloof, politiek en de strijd voor vrijheid. Vandaag gaat het over de Tachtigjarige Oorlog.
Luister »In deze aflevering: hoe gaat een zwangerschap in Nederland? Wat gebeurt er allemaal in die 9 maanden, en daarna?
Luister »Sjoen, Sjrieve, Gelok, sjtad, zomaar een paar echte Limburgse woorden. Limburgs is een verzamelnaam voor een aantal dialecten die op elkaar lijken. Er wordt weleens gezegd dat ieder dorp in Limburg zijn eigen dialect kent en heel erg overdreven is dat niet. In deze aflevering vertel ik je over het Limburgse dialect, de geschiedenis ervan en bespreek ik een paar basisuitdrukkingen om je op weg te helpen, mocht je ooit de provincie Limburg bezoeken.
Luister »
